Гэхдээ хараа сэргэх нь ганцхан “тод болсон” мөч биш. Энэ нь эдгэрэлтийн биологи, мэс заслын арга техник, хиймэл болорын технологи, мөн нүдний өвчлөлийн түүхээр хэлбэрждэг нарийн зохион байгуулсан үйл явц юм. Энэ үйл явцыг ойлгох нь өвчтөнүүдийг эдгэрэх явцдаа өөртөө итгэлтэй, бэлтгэлтэй, санаа амар байхад тусалдаг.

Тэгвэл катарактын хагалгааны дараа үнэндээ юу болдгийг — өдөр өдрөөр, долоо хоног долоо хоногоор — та яг юу хүлээхээ мэдэхийн тулд хамтдаа тоймлон харцгаая.

Эхлээд товч сануулъя: Болор цайх мэс засалд юу болдог вэ?

Болор цайх нь нас ахих тусам нүдний төрөлхийн болор булингартаж, камерын линз манантаж эсвэл шарлахтай адил байдал үүсэхийг хэлнэ. Бага зэрэг цайлт ч гэрлийг сарниулж, харааны тод байдал, ялгарал болон шөнийн харааг бууруулдаг.

Болор цайх мэс заслын үед:

• Булингартсан болоорыг зөөлөн буталж сорж авна

• Түүний оронд тунгалаг хиймэл болор (нүдний дотор линз, IOL) суулгадаг

• Гэрэл дахин торлог дээр зөв төвлөрөх боломжтой болно

Орчин үеийн болор цайх мэс засал нь:

• Бага зүслэгтэй

• Ихэнхдээ 10–15 минутын дотор дуусдаг

• Нүдэнд дусаалгаар эсвэл хэсгийн мэдээ алдуулалттай хийгддэг

• Дэлхий даяар хамгийн аюулгүй, хамгийн өргөн хийгддэг мэс заслын нэг

Эхний 24 цаг: “Би аль хэдийн илүү сайн харж байна… Энэ хэвийн үү?”

Ихэнх өвчтөнд бол тийм — энэ нь мэс заслын дараах хамгийн сэтгэл хөдөлгөм мөчүүдийн нэг байдаг.

Ихэнх өвчтөнүүд хэдхэн цагийн дотор ихэвчлэн дараахыг анзаардаг:

• Гэрэл, тодрол илт сайжрах

• Мэс заслаас өмнөхтэй харьцуулахад бүрэлзэх байдал багасах

• Өнгө илүү цэвэр, тод харагдах

• Гэрлээс гялбах нь багасах

Гэрлийг хааж, сарниулж байсан булингартсан болорыг авч хаясан тул ийм өөрчлөлт ажиглагддаг. Хаван бүрэн буухын өмнө ч нүдний харааны зам аль хэдийн илүү тунгалаг болсон байдаг.

Гэсэн ч эхний өдөр таны хараа дараах байдлаар мэдрэгдэж болох юм:

• Жаахан бүрэлзсэн, манантай мэт

• Гэрэлд эмзэг

• Өдрийн турш бага зэрэг хэлбэлзэх

Эдгээр мэдрэмжүүд нь хэвийн бөгөөд ихэвчлэн түр зуурынх байдаг. Эвэрлэг бүрхэвч — нүдний урд талын тунгалаг цонх — бага зэрэг хавагнасан байж болох бөгөөд тархи шинэ оптик системд дасан зохицож байна.

2–7 дахь өдөр: Хараа хурдан тогтворжино

Мэс заслын дараах эхний долоо хоногт:

• Бүдгэрсэн хараа улам бүр багасна

• Өдөр тутмын үйл ажиллагаанд хараа мэдэгдэхүйц сайжирна

• Гэрэлд мэдрэг байдал буурна

• Нүдний тав тух тогтвортой сайжирна

Олонх хүн дараах зүйлсийг хийж чаддаг:

• Телевизийг тухтай үзэх

• Гар утас эсвэл компьютерыг богино хугацаанд ашиглах

• Гадаа алхахдаа харааны ядаргаа мэдрэхгүй байх

• Хөнгөн өдөр тутмын ажлуудаа үргэлжлүүлэх

Эмчийн жороор өгдөг нүдний дусал энэ үе шатанд чухал үүрэгтэй. Тэд:

• Үрэвслийг хянана

• Халдвараас сэргийлнэ

• Эдгэрэлтийг жигд, саадгүй явагдахад дэмжинэ

Давтан үзлэгийн үед нүдний эмч дараахийг шалгана:

• Харааны хурц тод байдал

• Нүдний дотор даралт

• Болорын байрлал

• Эвэрлэгийн тунгалаг байдал

2–4 долоо хоног: Тод, тав тухтай хараа

Хоёр дахь долоо хоногоос дөрөв дэх долоо хоногт ихэнх өвчтөнүүд хараагаа дараах байдлаар тодорхойлдог:

• Тогтвортой

• Тав тухтай

• Найдвартай

Энэ үед:

• Нүдний дотоод эдгэрэлтээ гүйцээнэ

• Үл ялиг үлдсэн хаван бууна

• Шөнийн хараа мэдэгдэхүйц сайжирна

• Гялбаа болон гэрлийн цагираг багасна

Дэвшилтэт буюу өндөр ангиллын хиймэл болор (IOL) суулгуулсан өвчтөнүүдэд энэ үе нь мөн дасалтын хугацаа байдаг. Ялангуяа олон фокусын эсвэл өргөтгөсөн фокусын гүнтэй болортой үед тархи шинэ болороос ирэх дүрсийг хэрхэн хүлээн авч, боловсруулахыг аажмаар сурдаг.

Энэ шатанд нүдний эмч нар ихэвчлэн:

• Харааны урт хугацааны үр дүнг баталгаажуулна

• Нүдний шил шаардлагатай эсэхийг ярилцана

• Ойрын, дунд зайны болон холын харааны талаархи хүлээлтийг нарийвчлан тохируулж, бодитоор тайлбарлана

Олон өвчтөн мэс заслаас өмнө тааруухан хараанд хэр удаан дассан байснаа ойлгоод гайхдаг — харин мэс заслын дараа харах нь ямар амар, ачаалалгүй санагддгийг мэдэрдэг.

Нэг сар ба түүнээс хойш: Таны “шинэ хэвийн байдал”

Энэ үед:

• Эдгэрэлт бүрэн дууссан байна

• Хараа бүрэн тогтворжсон байна

• Нүдний дуслыг ихэвчлэн зогсоодог

• Шаардлагатай бол эцсийн нүдний шилний жорыг бичиж өгч болно

Хараа хурдан тод болох хугацаанд ямар хүчин зүйлс нөлөөлдөг вэ?

Ихэнх өвчтөнүүдийн хувьд эдгэрэл хурдан байдаг ч хугацаа нь хэд хэдэн чухал хүчин зүйлээс шалтгаалан өөр байж болно.

1. Өмнө нь байсан нүдний өвчнүүд

Үүнд:

• Хуурай нүдний хам шинж

• Шар толбоны доройтол

• Глаукома (нүдний даралт ихсэх өвчин)

• Чихрийн шижингийн ретинопати

эдгээр нь хараа хэр хурдан тодрох, эцэстээ ямар хэмжээнд тод болох зэрэгт нөлөөлж болно. Катарактын мэс засал нь харааг мэдэгдэхүйц сайжруулах боломжтой ч хүлээлт нь хүн бүрт тохирсон байх ёстой.

2. Нүдний дотор линз (IOL)-ийн төрөл

Янз бүрийн линзүүд өөр өөр дасан зохицох явцтай байдаг:

• Монофокаль (нэг фокусын) линз ихэвчлэн хамгийн хурдан, урьдчилан таамаглахуйц тод харааг өгдөг
• Торик линз астигматизмыг засах бөгөөд нарийн байрлал, тохиргоо шаарддаг
• Мультифокаль эсвэл EDOF (фокусын гүн сунгасан) линз нь илүү удаан хугацааны мэдрэлийн дасан зохицолт шаардах нь бий

Амьдралын хэв маяг болон нүдний анатомийн онцлогт тулгуурлан зөв линз сонгох нь өвчтөний сэтгэл ханамжид ихээхэн нөлөөлнө.

3. Мэс заслын арга техник ба технологи

Өндөр нарийвчлалтай оношилгоо, зөв биометрийн хэмжилт, туршлагатай мэс засалчийн ур чадвар чухал. Дараах шинжтэй клиникууд:

• Мэс заслыг их хэмжээгээр, тогтмол хийдэг

• Дэвшилтэт дүрс оношилгооны системтэй

• Линзийг хувь хүний онцлогт нийцүүлэн тусгайлан төлөвлөдөг

Тиймээс офтальмологид мэргэшсэн нүдний төвүүд олноор төвлөрсөн Гангнамд олон өвчтөн катарактын мэс засал хийлгэхээр зорьдог.

Болрын мэс засал хийлгэсний дараа юу хэвийн биш вэ?

Мэс заслын дараах эхний үед бага зэргийн тавгүй мэдрэмж болон хараа түр зуур хэлбэлзэх нь хэвийн. Харин зарим шинж тэмдгийг огтхон ч үл тоомсорлож болохгүй.

Дараах шинж тэмдгүүд илэрвэл нүдний эмчдээ яаралтай хандаарай:

• Гэнэт хараа алдагдах эсвэл улам дордох

• Нүд улам хүчтэй өвдөх

• Их улайх эсвэл нүднээс идээ/шингэн ихээр гарах

• Гэрэл анивчих, гялбаа харагдах эсвэл харанхуй хөшиг татсан мэт сүүдэр үзэгдэх

Эрт үзлэг хийлгэснээр ховор хүндрэлүүдийг цаг алдалгүй илрүүлж, хурдан эмчлэх боломжтой.

Болор цайх мэс заслын дараах эдгэрэлт: Өвчтөний өнцгөөс

Нийтлэг сэтгэгдлүүд:

• “Дараагийн өдөр нь би гадаа итгэлтэйгээр алхаж чадсан.”

• “Шөнө жолоо барихад одоо санаа зовохоо больсон.”

• “Хараа минь хэр шар туяатай болчихсон байсныг арилсны дараа л би анзаарсан.”

Эдгээр сэтгэгдлүүд нь зөвхөн хараа тодорсныг бус — итгэл, аюулгүй байдал, амьдралын чанар дахин сэргэснийг ч харуулдаг.

Эрт оношлохын ач холбогдол

Өмнө үед катарактыг “боловсрох” буюу нэлээд хүндэртэл нь хүлээдэг байсан. Өнөөдөр ийм арга барил хоцрогдсон.

Мэс заслыг хойшлуулах нь:

• Нүдний болорын хатуулаг нэмэгдэх

• Эдгэрэх хугацаа уртсах

• Мэс засал хийх явц илүү төвөгтэй болох

• Хараа сэргэх хугацаа хойшлох

Эрт илрүүлснээр мэс заслыг дараах нөхцөлд хийх боломжтой:

• Нүд илүү эрүүл байх үед

• Үр дүнг урьдчилан таамаглах нь илүү найдвартай байх

• Эдгэрэлт илүү жигд, таатай явагдах

Ийм урьдчилан сэргийлэх, идэвхтэй хандлага нь Солонгосын нүдний тусламж үйлчилгээний практикт гүн суурилсан бөгөөд дотоодын болон олон улсын өвчтөнүүдэд тустай.

Эцсийн дүгнэлт: Та хэзээ тод харах вэ?

Бодит эмнэлгийн практикт:

• Ихэнх өвчтөн 24–48 цагийн дотор сайжралтыг мэдэрдэг
• Ихэнх нь 1–2 долоо хоногийн дотор өдөр тутмын амьдралд хангалттай тод хараатай болдог
• Ихэнх нь 4–6 долоо хоногийн дараа хараа бүрэнtogтворждог

Хэрэв танд дараах шинжүүд илэрч байвал:

• Хараа тань аажмаар бүдгэрсээр байх

• Шөнийн цагаар гэрлийн гялбаа нэмэгдэх

• Шинэ нүдний шилтэй ч уншихад хүндрэлтэй байх

• Өнгөнүүд гандсан, шаргалтсан мэт харагдах

…мэргэжлийн катаракт (болрын цайралт) үзлэгт орох цаг болсон байж магадгүй.

Бодлоготой дараагийн алхам

Тод хараа ихэнхдээ таны хүлээлтээс илүү хурдан эргэн ирдэг. Заримдаа хамгийн том алхам нь бүдэг хараатай амьдрахаа больё гэж шийдэх явдал байдаг.